Πληροφορίες
Πληροφορίες για το site
Καταχωρήστε το blog σας
Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Blogging για αρχάριους
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΉ DR SHUGUANG ZHANG FROM MIT
Στις αρχές Ιουλίου είχα την τιμή να γνωρίσω έναν από τους διαπρεπέστερους επιστήμονες της εποχής μας. Ο Δρ Σουγκουάνγκ Ζανγκ είναι καθηγητής στο κέντρο βιοϊατρικής μηχανικής του ΜΙΤ (Massachusets Institute of Technology) και μου παραχώρησε την συνέντευξη το απόγευμα της 5ης Ιουλίου στην βεράντα του ξενοδοχείου Όμηρος.
Κατά τα δικά του ανεπίσημα λεγόμενα το θέμα της συνέντευξης δημοσιεύεται για πρώτη φορά, και είναι ο λόγος για ένα πιθανό Νομπέλ. Αυτό από μόνο του καθιστά το παρόν φύλλο συλλεκτικό. Ας τον απολαύσουμε καθώς μας ξεδιπλώνει το τεχνολογικό μέλλον της ανθρωπότητας.
-Εκδότης: Δρ Ζανγκ σας ευχαριστώ πολύ για την τιμή που μου κάνετε με αυτήν την συνέντευξη. Το πρώτο μου ερώτημα αφορά την τελευταία σας μεγάλη ανακάλυψη. Πάνω σε τι εργάζεστε αυτή τη στιγμή;
-Δρ. Ζανγκ: Είμαι πραγματικά ευτυχισμένος που μένω στο πανέμορφο ξενοδοχείο σου και κοιτάζω την θάλασσα και την όμορφη πόλη της Μυκόνου που είναι από τις διασημότερες στον πλανήτη. Καθώς κάθομαι εδώ το σκηνικό είναι τόσο σουρεαλιστικό που νιώθω σαν να αντανακλά το τι θέλω να κάνω στο μέλλον. Κι αυτό που θέλω να κάνω είναι μια εξερεύνηση στα μυστήρια της φύσης. Έτσι στην επιστήμη όπως και στη ζωή πρέπει να θέτουμε συνεχώς ερωτήματα.
-Εκδ.: Ποιο είναι το ερώτημα που αντιμετωπίζετε αυτή τη στιγμή;
-Δρ. Ζανγκ: Όταν θέτεις σπουδαία ερωτήματα παίρνεις σπουδαίες απαντήσεις, κι όταν θέτεις ασήμαντα ερωτήματα παίρνεις ασήμαντες απαντήσεις. Αυτό είναι ένα ρητό του Francis Crick (Nobel 1962, θεωρείται ο πατέρας της γενετικής) ο οποίος πάντοτε έθετε στον εαυτό του σπουδαία ερωτήματα. Πχ πως δημιουργούνται γενετικά οι άνθρωποι, τα ζώα και τα φυτά. Ακολουθώντας τα ιδανικά του έθεσα στον εαυτό μου τα εξής ερωτήματα: Πως τα ζώα βρίσκουν το ένα το άλλο; Πως βρίσκουν την τροφή τους; Δηλαδή ένα ψάρι που είναι στο σκοτάδι πως ανακαλύπτει την τροφή του;
-Εκδ.: Για παράδειγμα, ένα ψάρι της αβύσσου που δεν έχει καθόλου φως πως ανακαλύπτει το θήραμα του;
-Δρ. Ζανγκ: Ακριβώς!Τα περισσότερα ζώα όπως τα καλαμάρια, οι ελέφαντες, τα ποντίκια κτλ έχουν κάτι κοινό. Έναν ανιχνευτή που μπορεί να εντοπίσει κάτι πολύ μικρό. Την μύτη! Τα έντομα όπως τα κουνούπια δεν έχουν ακριβώς μύτη αλλά ένα παρόμοιο ανιχνευτικό όργανο. Αυτό που με ενδιαφέρει λοιπόν είναι να βρω τον κοινό μηχανισμό του ελέφαντα και του κουνουπιού. Κι αυτός ο μηχανισμός είναι η όσφρηση. Έτσι ξεκινήσαμε την επιχείρηση Όσφρηση.
-Εκδ.: Δηλαδή αυτό που λέτε είναι πως τα έμβια όντα βρίσκουν την τροφή ή τον σύντροφό τους χρησιμοποιώντας την όσφρηση τους κι ότι προσπαθείτε να ανακαλύψετε αυτόν τον μηχανισμό;
-Δρ Ζανγκ: Ναι γιατί αυτή την στιγμή δεν ξέρουμε πως λειτουργεί. Παρόλα αυτά το Νομπέλ του 2004 δόθηκε σε 2 ανθρώπους που ανακάλυψαν τους οσφρητικούς υποδοχείς αλλά αυτό είναι ένα μόνο μέρος του παζλ.
-Εκδ.: Εννοείτε ότι ανακάλυψαν τους νευρικούς υποδοχείς στον εγκέφαλο ή κάποιους υποδοχείς στην μύτη;
-Δρ Ζανγκ: Εννοώ τους νευρικούς υποδοχείς οι οποίοι βρίσκονται κάτω από τα φρύδια μας! Δηλαδή έχουμε κάποιους υποδοχείς πάνω από τη μύτη που ερεθίζονται από τα μόρια της μυρωδιάς. Αυτοί στέλνουν νευρικό σήμα σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου μας και έτσι ακολουθούμε ή αποφεύγουμε την πηγή του οσφρητικού ερεθίσματος.
Αποφασίσαμε λοιπόν να μελετήσουμε τους οσφρητικούς υποδοχείς που είναι κάτι πολύ κοινό στη φύση. Μελετάμε πως αλληλεπιδρούν αυτοί οι υποδοχείς με τα μόρια της μυρωδιάς. Ας υποθέσουμε πως το χέρι μου είναι ένας οσφρητικός υποδοχέας και το τασάκι ένα μόριο ουσίας. Πως ακριβώς αρπάζει το χέρι μου το τασάκι; Αυτό είναι εντελώς άγνωστο! Και είναι ένα εκπληκτικό φυσικό φαινόμενο!
Τα σκυλιά για παράδειγμα μπορούν να μυρίσουν ένα μόριο ανά δισεκατομμύριο μορίων, δηλαδή είναι σαν να λέμε ότι μπορούν να βρουν ένα ελληνικό κέρμα του ενός ευρώ ανάμεσα σε 1 δισεκατομμύριο άλλα κέρματα του ευρώ άλλων χωρών!
-Εκδ.: Απίστευτο! Ο άνθρωπος πόσο ευαίσθητη μύτη έχει;
-Δρ. Ζανγκ: Ο άνθρωπος μπορεί να μυρίσει περίπου 1 μόριο στο εκατομμύριο δηλαδή έχει πολύ μικρότερη ευαισθησία. Ο σκύλος μπορεί να μυρίσει τον καρκίνο. Για παράδειγμα αν κάποιος έχει καρκίνο της ουροδόχου κύστης ένας εκπαιδευμένος σκύλος τον εντοπίζει από την μυρωδιά των ούρων ενώ ο άνθρωπος δεν μπορεί.
Αυτό λοιπόν που είναι συναρπαστικό, πέραν των διαφόρων φαινομένων γύρω από το μηχανισμό της όσφρησης, είναι ο καθαυτός μηχανισμός λειτουργίας της.
Στη βιολογία όπως και στη ζωή έχουμε μηχανισμούς που επιτελούν λειτουργίες. Ο οσφρητικός υποδοχέας αποτελείται μερικές εκατοντάδες μόρια επιλεγμένα από ένα σετ μόνο 20, η διάταξη των οποίων αλλάζει από είδος σε είδος σαν μπίλιες σε σπάγκο. Σαν ένα κομπολόι.
-Εκδ.: Δηλαδή η μύτη του καρχαρία, του ελέφαντα και του ανθρώπου είναι διαφορετικές επειδή αυτά τα αμινοξέα ενώνονται σε διαφορετική σειρά και αλλάζουν εντελώς τον τρόπο που μυρίζουμε τα πράγματα;
-Δρ Ζανγκ: Ακριβώς. Τα αμινοξέα είναι οι δομικές μονάδες της ζωής και η διάταξη τους καθορίζει το είδος. Αυτό που έκανε τη μελέτη του οσφρητικού υποδοχέα πολύ δύσκολη για αρκετό καιρό είναι το γεγονός ότι αυτός ο υποδοχέας είναι εγκλωβισμένος μέσα στην κυτταρική μεμβράνη του κύτταρου . Η μεμβράνη αποτελείται από λιπίδια κι αν πάρεις οποιοδήποτε μόριο από το εσωτερικό της, το μόριο αυτό σταματά να λειτουργεί, ''πεθαίνει'' στην ουσία πολύ γρήγορα όπως ακριβώς συμβαίνει κι εάν βγάλεις ένα ψάρι από το νερό θα πεθάνει πολύ γρήγορα. Οπότε πολλές φορές για να μελετήσουμε κάτι στη βιολογία πρέπει να βρούμε ένα τρόπο να το διατηρήσουμε έξω από το φυσικό του περιβάλλον, ένα ενυδρείο σε αναλογία με την περίπτωση του ψαριού. Έτσι ανακαλύψαμε ένα τύπο μορίων τα λεγόμενα αμφιφυλικά πεπτίδια (surfactant peptides) που είναι στην ουσία μικρά κομμάτια πρωτεΐνης που σταθεροποιούν τον οσφρητικό υποδοχέα έξω από το κύτταρο για να μπορούμε να τον μελετήσουμε στο εργαστήριο.
-Εκδ.:Και τι επιπτώσεις θα έχει μια τέτοια ανακάλυψη στη ζωή μας;
-Δρ Ζανγκ: Οι επιπτώσεις ενδέχεται να είναι τεράστιες. Όταν καταλάβουμε αυτό το μηχανισμό θα μπορούμε να φτιάξουμε βιολογικά τσιπ και να τα χρησιμοποιούμε ως εξαιρετικά ευαίσθητες μύτες, πολύ καλύτερες από του σκύλου . Οι εφαρμογές είναι άπειρες. Θα μπορούμε να μυρίζουμε και να βρίσκουμε κοιτάσματα πετρελαίου, ναρκωτικά και εκρηκτικά στα αεροδρόμια, ακόμα και διάφορες ασθένειες.
-Εκδ:Θα χρησιμοποιείται αυτό το τσιπ και ως διαγνωστικό μέσο στην ιατρική;
-Δρ Ζανγκ: Ναι, όταν αρρωσταίνουμε ο μεταβολισμός μας αλλάζει κι αυτό αλλάζει την μυρωδιά μας. Οι Κινέζοι γιατροί τα τελευταία 5000 χρόνια χρησιμοποιούν την όσφρηση τους για να διαγνώσουν και να αλλάξουν την διατροφή ή το φάρμακο των ασθενών τους. Έτσι δε θα χρειάζεται να κάνουμε τόσες πολλές αιμοληψίες κι άλλες οδυνηρές εξετάσεις.
-Εκδ.: Πόσο κοντά ήσαστε στην κατασκευή αυτού του τσιπ;
-Δρ Ζανγκ: Πρώτα πρέπει να κατανοήσουμε τον τρόπο λειτουργίας του οσφρητικού υποδοχέα. Και έχουμε πολύ δουλειά να κάνουμε πάνω σε αυτό. Παρόλα αυτά ένα πρωτότυπο σχέδιο αυτού του τσιπ θα ξεκινήσει να σχεδιάζεται πιθανά από αυτό τον Αύγουστο. Αλλά από το σχέδιο ως την υλοποίηση του έχουμε αρκετό δρόμο ακόμα. Μια τέτοια συσκευή υπάρχει και στην διάσημη σειρά ΣΤΑΡ ΤΡΕΚ. Την έλεγαν Tricoder.
-Εκδ: θα μπορούσαμε να πούμε γύρω στα 4-5 χρόνια έως την κατασκευή του; Είστε αισιόδοξος;
-Δρ Ζανγκ: Στην επιστήμη όπως και στη ζωή πρέπει να παίρνουμε ρίσκα, κι αυτό είναι ένα ρίσκο αλλά είμαι αισιόδοξος ότι θα έχει αίσιο τέλος αφού είναι ένα υπολογισμένο ρίσκο. Όταν o Francis Crick έκανε τις πρώτες ανακαλύψεις για το DNA δε είχε φανταστεί ποτέ ότι θα φτάναμε στην εποχή της βιοτεχνολογίας με τις χιλιάδες εφαρμογές της. Ξεκίνησε από ένα απλό ερώτημα. Πως δημιουργείται ο άνθρωπος;
-Εκδ: Μια τέτοια ανακάλυψη θα ήταν σαφώς χρήσιμη και στην βιομηχανία αρωμάτων, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν αρώματα με ψυχολογικές επιδράσεις στους ανθρώπους.
-Δρ Ζανγκ: ναι, φαντάσου ένα άρωμα που θα μας ηρεμούσε αμέσως!
-Εκδ.: Μια τέτοια αρωματική βόμβα χρειάζεται στο Ιράκ!
Για το τέλος της συνέντευξης θα ήθελα κε καθηγητή να μας αναφέρετε συνοπτικά ποια είναι τα υπόλοιπα σχέδια που δουλεύετε στο εργαστήριο αυτή τη στιγμή;
-Δρ Ζανγκ: Το άλλο μεγάλο σχέδιο το δουλεύει ο Αντρέας Μέρσιν, που κάθεται στην άλλη βεράντα σου, πάρε του μια συνέντευξη γι’ αυτό γιατί έκανε μια μεγάλη ανακάλυψη πριν μια εβδομάδα . Το βασικότερο πρόβλημα του πολιτισμού μας είναι το ενεργειακό. Το πετρέλαιο θα τελειώσει, το κάρβουνο επίσης, αυτό που δεν θα τελειώσει ποτέ είναι ο ήλιος και εκεί βρίσκεται η λύση. Έτσι φτιάχνουμε μια μπογιά που θα παράγει ηλεκτρισμό από το φως του ήλιου. Θα μπορείς να βάψεις το ξενοδοχείο σου και δε θα πληρώνεις πολλά στη ΔΕΗ. Κι άλλο ένα σχέδιο που δουλεύω εγώ είναι η ανάπλαση ιστών.
-Εκδ:Η ανάπλαση ιστών ποιών οργάνων; Θα μπορούσαμε να κάνουμε ολική ανάπλαση ιστών και να γίνουμε αθάνατοι;
-Δρ Ζανγκ: Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε καρδιά, μάτια ή σπλήνα αλλά μπορούμε να κάνουμε ανάπλαση ιστών στο συκώτι. Αν κάποιος πάθει μια ζημιά στο συκώτι στα 40 του θα μπορούμε να το επιδιορθώσουμε και να ζήσει ως τα 80 του.
Όσον αφορά την αθανασία δεν με ενδιαφέρει και η άποψη μου είναι ότι δεν έχει σημασία πόσο θα ζήσεις αλλά πως. Σημασία έχει η ποιότητα του χρόνου σου στη ζωή κι όχι μια βαρετή και άσκοπη αθανασία. Σημασία έχει γενικότερα η ποιότητα στη ζωή, όπως το καλό φαγητό και το καλό κρασί αλλά επίσης η δημιουργικότητα και η θετική προσφορά στην ανθρωπότητα.
-Εκδ: Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο που μου διαθέσατε σ’ αυτές τις πολύτιμες
διακοπές σας.
-Δρ Ζανγκ: Κι εγώ σας ευχαριστώ για την θερμή φιλοξενία σας. Η Μύκονος και ειδικά αυτή η βεράντα θα μου μείνει αξέχαστη.
Διαβάστε όλο το άρθρο στο "Mykoniatikos Logos" »
Μεταφράστε αυτό το άρθρο (Translate this article) »
Διαδώστε αυτό το άρθρο σε άλλα sites:
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
